همزمان با افزایش تهدیدهای نظامی ایالات متحده علیه جمهوری اسلامی و هشدارهای دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، مبنی بر اینکه اگر توافقی با تهران حاصل نشود جمهوری اسلامی متحمل عواقب سختی خواهد شد، یک مقام ارشد وزارت خارجه ایران از لزوم ارائه امتیازهایی به ایالات متحده برای «رسیدن به یک توافق پایدار» سخن گفت.
خبرگزاری حکومتی فارس نوشت که حمید قنبری، معاون دیپلماسی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، در جلسهای در اتاق بازرگانی ایران، جزئیات مذاکرات جاری میان تهران و واشنگتن را تشریح کرد و گفت: «منافع مشترک در حوزههای نفت و گاز، میادین مشترک، سرمایهگذاریهای معدنی و حتی خرید هواپیما در متن مذاکرات گنجانده شده است.»
در این خبر آمده است که قنبری با اشاره به «تجربه توافق قبلی که آمریکا از آن منافع اقتصادی نبرد»، تاکید کرد: «این بار برای پایداری توافق، ضروری است که آمریکا نیز بتواند در حوزههایی با بازده اقتصادی بالا و سریع بهرهمند شود.»
او همچنین پیشنهاد داد که حوزههای اقتصادی موضوع این مذاکره باید کمترین حساسیت داخلی را داشته باشد و مثالهایی چون انرژی، میادین نفت و گاز، سرمایهگذاریهای معدنی، توسعه شهری و خرید هواپیما را نمونههای احتمالی مورد قبول دانست.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
معاون وزارت خارجه جمهوری اسلامی همچنین به موضوع منابع محدود یا مسدودشده ایران اشاره کرد و افزود: «این منابع نیز بخشی از توافق خواهند بود که این آزادسازی میتواند به شکل گامبهگام یا یکباره انجام شود.»
این اظهارات پس از آن است که دونالد ترامپ روز پنجشنبه در پاسخ به خبرنگاری که از او پرسید آیا برای توافق با تهران جدول زمانی مشخصی وجود دارد، گفت: «فکر میکنم تا یک ماه آینده یا چیزی شبیه به این، این اتفاق باید خیلی سریع رخ دهد.»
ترامپ پیش از جنگ ۱۲روزه نیز مهلتی ۶۰ روزه برای پذیرش خواستههایش مطرح کرده بود و در آخرین روز این مهلت، حمله انجام شد. در آن زمان ضربالاجل ترامپ در نامهای به علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، اطلاع داده شد و عمومی نشد و برخی رسانهها اخباری غیررسمی در این زمینه منتشر کردند.
اما این نخستین باری است که دونالد ترامپ بازه زمانی مشخصی (حدود یک ماه) را برای دستیابی به توافق با جمهوری اسلامی بهطور علنی مطرح میکند. او همزمان هشدار داد که اگر خیلی زود توافق نشود، اوضاع برای جمهوری اسلامی خیلی وخیم خواهد شد.
رئیسجمهوری آمریکا در ادامه گفت که تا زمانی که لازم بداند با تهران گفتگو میکند تا ببیند امکان توافق وجود دارد یا نه. اما اگر توافق نشود، فاز دوم برای جمهوری اسلامی بسیار سخت و سریع و داستان متفاوتی خواهد بود.
این سخنان درحالی مطرح میشود که یکسوم ناوگان نظامی دریایی آمریکا در منطقه مستقر شده و ترامپ گزارش والاستریتژورنال را مبنیبر اینکه پنتاگون برای اعزام یک ناو هواپیمابر دیگر پیام آمادهباش دریافت کرده، بازنشر کرده است.
رئیسجمهوری آمریکا اخیرا گفته است که توافق با تهران باید «بدون سلاح هستهای و موشک» باشد.
پس از این اظهارات او، مقامهای تهران از وزیر خارجه تا رئیس دولت جمهوری اسلامی گفتند که حاضرند تضمینهایی در زمینه عدم دستیابی به سلاح هستهای بدهند. با این حال، جمهوری اسلامی همواره گفته است که غنیسازی و موشکهای بالستیک خط قرمزش است.
دیپلماتهای دو کشور شامل عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، هفته گذشته در عمان مذاکره کردند و قرار است دور دوم مذاکرات در ژنو برگزار شود. بدر بن حمد البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، بار دیگر نقش میانجی را ایفا میکند، نقشی که مسقط پیشتر هم در گفتگوهای تهران و واشنگتن برعهده داشته است.
در آستانه دور دوم مذاکرات تهران و واشنگتن، مجید تختروانچی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، روز یکشنبه ۲۶ بهمن گفت که «توپ در زمین آمریکاست تا ثابت کند که میخواهد به توافق برسد»، و مدعی شد: «ما آمادهایم درباره موضوع هستهای و سایر مسائل مرتبط با برنامهمان گفتگو کنیم، اگر آنها هم آماده باشند درباره تحریمها صحبت کنند.» او تایید نکرد که آیا منظور رفع همه تحریمهاست یا بخشی از آنها.
تختروانچی همچنین در گفتگو با رسانه بیبیسی جهانی افزود که «مسئله غنیسازی صفر دیگر مطرح نیست و از نظر ایران دیگر روی میز قرار ندارد». او همچنین بار دیگر مخالفت تهران با گفتگو درباره برنامه موشکهای بالستیک با مذاکرهکنندگان آمریکایی را تکرار کرد.
تخت روانچی که عضو تیم مذاکرات «برجام» بود، بدون پذیرش صریح خروج ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد افزود: «خیلی زود است که بگوییم در جریان مذاکرات چه اتفاقی خواهد افتاد.»
تختروانچی در این مصاحبه، با هشدار درباره حمله نظامی آمریکا گفت: «اگر جنگی دربگیرد، برای هیچکس خوب نخواهد بود.»
در میان اظهارات متناقض و ناشی از سرگردانی مقامهای جمهوری اسلامی، عبدالرحیم موسوی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح چهره دیگری بود که روز یکشنبه درباره وضعیت کنونی مذاکرات تهران و واشنگتن سخن گفت.
او در اظهاراتی تهدیدآمیز گفت که «ترامپ باید بداند نبرد با جمهوری اسلامی برای او عبرتآموز میشود که ورود به آن، باعث خواهد شد دیگر در دنیا عربدهکشی نکند.»
موسوی با بیان اینکه «اگر ترامپ قصد جنگ دارد چرا دم از مذاکره میزند؟» ادامه داد: «سخنان رئیسجمهور آمریکا که مدعی ابرقدرتبودن است، در شان یک رئیسجمهور نبوده و سبکسرانه است.»
روزنامه نیویورکتایمز ۲۴ بهمن به نقل از سه مقام آمریکایی گزارش داد، درحالیکه مذاکره نمایندگان ترامپ با جمهوری اسلامی ادامه دارد، وزارت دفاع ایالات متحده خود را برای رویارویی نظامی با حکومت ایران آماده میکند.
ایالات متحده همچنین درحال افزایش فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی ایران است. به گزارش اکسیوس، در جلسهای اوایل این هفته در کاخ سفید، ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، توافق کردند ایالات متحده برای کاهش صادرات نفت ایران به چین تلاش خواهد کرد.
بیش از ۸۰ درصد نفت ایران به چین صادر میشود، بنابراین هرگونه کاهش در این تجارت، درآمد نفتی جمهوری اسلامی را به میزان قابل توجهی کاهش خواهد داد.
