گفت‌وگوهای ژنو؟ ترامپ در انتظار لحظه مناسب برای حمله

مارکو روبیو وزیر خارجه، پیت هگست وزیر جنگ و جی‌دی ونس معاون رئیس‌جمهور، تغییر رژیم در تهران را هدف راهبردی اصلی آمریکا می‌دانند

عراقچی و ویتکاف-با استفاده از خبرگزاری فرانسه، نقشه گوگل و کانوا

درحالی که گزارش‌ها حاکی از مذاکرات روز پنجشنبه بین نمایندگان جمهوری اسلامی و آمریکاست و همچنان ایالات متحده در حال تقویت قوای نظامی خود در منطقه است، نشریه هیوم می‌نویسد: مارکو روبیو وزیر خارجه، پیت هگست وزیر جنگ و جی‌دی ونس معاون رئیس‌جمهور، تغییر رژیم در تهران را هدف راهبردی اصلی آمریکا می‌دانند. به ارزیابی آنان، احتمال دستیابی به توافقی پایدار بسیار پایین است و حتی در صورت حصول توافق، ایران آن را نقض خواهد کرد. گفته می‌شود ترامپ به این دیدگاه نزدیک‌تر است، هرچند به ویتکاف و کوشنر اجازه داده تلاش‌های دیپلماتیک را ادامه دهند.

به نوشته این نشریه اسرائیلی، یک مقام ارشد آمریکایی گفته است ترامپ موضوع را متفاوت می‌بیند. به باور او، تغییر رژیم می‌تواند ابزاری راهبردی در سطح منطقه باشد و رئیس‌جمهور در انتظار زمان و شرایط مناسب است. در داخل دولت آمریکا، چندین تیم در حال کار روی طرح‌هایی هستند که می‌تواند پس از یک حمله به فروپاشی حکومت منجر شود و نیز بر شناسایی و تقویت چهره‌هایی متمرکزند که بتوانند برای جلوگیری از هرج‌ومرج، قدرت را در دست بگیرند.

میان دیپلماسی و تهدید نظامی

در همین حال، ارزیابی‌ها در اسرائیل و آمریکا حاکی از آن است که حتی اگر تهران در موضوع هسته‌ای انعطاف بیشتری نشان دهد، بعید است به حداقل‌های اعلام‌شده واشینگتن برسد. خودداری جمهوری اسلامی از گفت‌وگو درباره سایر موضوعات، احتمال حمله آمریکا را افزایش می‌دهد؛ حمله‌ای که ممکن است در ابتدا محدود و به‌عنوان هشداری برای نشان دادن جدیت ترامپ در تهدیدهایش باشد.

برخی مقام‌های آگاه از این گفت‌وگوها معتقدند تهران تلاش خواهد کرد تا حد امکان زمان بخرد؛ هم برای آمادگی بیشتر در برابر حمله احتمالی و هم با این امید که ترامپ به این جمع‌بندی برسد که هزینه‌های اقدام نظامی از منافع آن بیشتر است.

هیوم می‌نویسد، همزمان، گزارش‌هایی از داخل ایران از ادامه ناآرامی‌ها در چندین منطقه حکایت دارد. یکی از کانون‌های اصلی اعتراض، دانشگاه‌ها هستند؛ جایی که دانشجویان تجمع کرده، علیه حکومت شعار داده و پلاکاردهایی در حمایت از تغییر و آزادی حمل کرده‌اند. همچنین در برخی شهرها، گزارش‌هایی از اعتراضات منتشر شده است.

حلقه نزدیکان ترامپ

هیوم می‌نویسد، گزارش‌ها حاکی از برخی رویکردهای متفاوت در میان نزدیکان دونالد ترامپ است. از یک سو جرد کوشنر و استیو ویتکاف، نمایندگان شخصی رئیس‌جمهور، بر این باورند که هرچند شانس آن اندک است، اما هنوز امکان دستیابی به توافقی وجود دارد که مانع دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای شود و فعالیت‌های آن در دیگر جبهه‌ها را نیز محدود کند. در مقابل روبیو، هگست و جی‌دی‌ ونس می‌خواهند تغییر رژیم هدف راهبردی اصلی آمریکا باشد.

پیش از جنگ ۱۲ روزه نیز گزارش‌هایی مبنی بر اختلاف نظر در دولت ترامپ و بین آمریکا و اسرائیل مطرح شده بود اما بعدا روشن شد این گزارش‌ها درست نبوده و برخی از آنها نیز به عمد به رسانه‌ها درز داده شدند تا جمهوری اسلامی سردرگم شود.

هیوم به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی می‌نویسد، برخی مقام‌های بلندپایه در وزارت خارجه و وزارت جنگ از نحوه پیشبرد مذاکرات با جمهوری اسلامی انتقاد کرده‌اند. آنان معتقدند برخلاف اظهارات ترامپ و دیگر مقام‌های ارشد، نمایندگان جمهوری اسلامی در مذاکرات درک روشنی از جدیت تهدید نظامی و پیامدهای گسترده حمله آمریکا ندارند.

هیوم می‌نویسد، ترامپ قرار است طی ۲۴ ساعت آینده تصمیم بگیرد که آیا حتی بدون دریافت پیشنهاد تفصیلی ایران، ویتکاف را به ژنو اعزام کند یا نه.

هیوم می‌نویسد، در بالاترین سطوح دولت آمریکا بحثی در جریان است درباره این‌که آیا باید پیش از ارائه یک پیشنهاد جدی و مفصل از سوی جمهوری اسلامی مطابق با مطالبات واشینگتن در پرونده هسته‌ای، زمان بیشتری به تهران داده شود یا نه؛ آن هم در شرایطی که آماده‌سازی‌ها برای احتمال اقدام نظامی نیز ادامه دارد.

به نوشته این نشریه اسرائیلی، انتظار می‌رود دور بعدی مذاکرات پیش از دریافت پیشنهاد تفصیلی از سوی جمهوری اسلامی، برگزار شود. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، گفته است ممکن است روز پنج‌شنبه در ژنو با استیو ویتکاف، نماینده آمریکا، دیدار کند. پیش‌تر گزارش شده بود که تهران پیامی به واشینگتن منتقل کرده که به موضوع هسته‌ای پرداخته و آن را به جدول زمانی لغو تحریم‌های اعمال‌شده علیه جمهوری اسلامی پیوند زده است.

یک مقام ارشد آمریکایی گفته است پاسخ فوری واشینگتن این بوده که تهران باید پیشنهادی جدی و دقیق ارائه کند که موضع خود را در پرونده هسته‌ای به‌روشنی تبیین کند و همزمان آمادگی خود را برای ورود فوری به گفت‌وگو درباره سایر موضوعات نیز نشان دهد. عراقچی بعدا ادعا کرد که در نشست بعدی، پیشنهادی منعطف‌تر و مفصل‌تر از پیشنهاد قبلی ارائه خواهد کرد.