مستند «ملانیا» روایتی از مفهومی توصیف میشود که ارنست همینگوی «وقار زیر فشار» نامیده بود. دنیل مککارتی در مطلبی در نیویورک پست مینویسد همینگوی این مفهوم را در داستانهایی درباره افرادی که در شرایط خطر و تنش روانی میکوشند خونسردی خود را حفظ کنند، به کار میبرد. فیلم ملانیا داستان زندگی یک زن را روایت میکند، داستانی که اغلب ناگفته میماند.
ملانیا ترامپ بهدلیل ویژگیهای فردی و موقعیت اجتماعیاش زیر فشار قرار دارد: زنی زیبا، فعال در دنیای مد و همسر رئیسجمهوری آمریکا.
سیاست عرصهای پرتنش است و پرسش اصلی این است که آیا او میتواند در چنین فضایی وقار خود را حفظ کند.
مستند ساخته برت رتنر است و زندگی ملانیا را در هفتههای منتهی به مراسم تحلیف دوره دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ دنبال میکند.
فیلم با استقبال مخاطبان مواجه شد و موفقترین افتتاحیه در میان مستندهای یک دهه اخیر را داشت، هرچند برخی منتقدان چپگرا با دیده تردید به آن نگریستند.
اثر بیش از آنکه مستندی تحلیلی باشد، ثبت واقعیتها است و نشان میدهد پوشش و ظاهر چه نقش مهمی در جلب توجه دارد و دستیابی به آن نیازمند تلاش فراوان است.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
مدلها و عکاسان مد به این موضوع آگاهاند و سیاستمداران نیز، با وجود تلاش برای تظاهر به بیاعتنایی به این موضوع، میدانند تا چه اندازه به ظاهرشان وابستهاند.
فیلم به فشارهایی میپردازد که زنان در جنگ دو جنس متحمل میشوند و به رقابتها و نگاههای اجتماعی درباره زیبایی اشاره دارد. ملانیا بهعنوان نمونهای از زنانی تصویر میشود که از خود یا رقیبی زیبا متنفر نیستند.
در فیلم تاکید میشود زیبایی گرچه طبیعی و خدادادی است، اما تقویت این موهبت نیازمند کار و مشارکت حرفهای خیاطان، طراحان و دیگر فعالان صنعت مد است.
برخی منتقدان، توجه فیلم به مد و زیبایی را در مقایسه با مسائل اخلاقی و اجتماعی بیاهمیت میدانند و نابرابری در زیبایی و ثروت را مسئلهدار تلقی میکنند. با این حال، فیلم نشان میدهد ارزیابی بر اساس ظاهر در جامعه بهطور کلی وجود دارد و بهنوعی در روابط انسانی نقش ایفا میکند.
اثر فقط به تصویر و مد محدود نمیشود. روایت صوتی ملانیا به فعالیتهای خیریه و بشردوستانه او میپردازد و صحنههایی از گفتوگوهای او با بریژیت مکرون و ملکه رانیای اردن نمایش داده میشود. همچنین، دیدار او با زنی اسرائیلی که در حمله حماس گروگان گرفته شده بود نیز نشان داده میشود. نمایش این اقدامها، بخشی از نقش عمومی بانوی اول را ترسیم میکند.
فیلم برخلاف برخی مستندهای سیاسی که شخصیت اصلی را صرفا در قالب فعالیتهای رسمی نشان میدهند، میکوشد پیوند میان ظاهر و عمق شخصیت را نشان دهد.
ملانیا پیش از ازدواج با دونالد ترامپ مدل بود و در مقام بانوی اول نیز همچنان مدل است. فیلم این ایده را مطرح میکند که توجه به ظاهر فقط به بانوی اول محدود نیست و جنبهای از زندگی اجتماعی افراد محسوب میشود.
فیلم همچنین به نقش زیبایی در سیاست میپردازد و با اشاره به اندیشههای ادموند برک، فیلسوف قرن هجدهم، نشان میدهد چگونه زیبایی میتواند در شکلگیری پیوندهای اجتماعی و سیاسی نقش داشته باشد. در مهمترین اثر برک، ماری آنتوانت نمادی از چنین کارکردی توصیف شده است.
البته این فیلم ملانیا را با ماری آنتوانت یکسان نمیداند، اما به مفهوم نوعی اقتدار مبتنی بر ظرافت و جذابیت اشاره میکند، اقتداری که نه بر زور بلکه بر وقار استوار است.
